Viêm đại tràng giả mạc: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Viêm đại tràng giả mạc là một bệnh lí đặc biệt, thường có liên quan tới quá trình điều trị, và có nhiều biến chứng bất lợi. Bệnh này là nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy sau khi dùng kháng sinh. Vậy viêm đại tràng giả mạc là gì? Có nguy hiểm không? Điều trị thế nào? Hãy cùng tìm hiểu những thông tin dưới đây.

Viêm đại tràng giả mạc là gì?

Viêm đại tràng giả mạc, còn gọi là viêm đại tràng liên quan đến kháng sinh hoặc viêm đại tràng C. difficile, viêm ruột kết hợp với sự phát triển quá mức của vi khuẩn C. difficile. Tình trạng này liên quan đến sự phát triển quá mức của vi khuẩn Clotridium difficile và trong một số trường hợp hiếm gặp thì các sinh vật khác có thể tham gia vào.

Viêm đại tràng giả mạc nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy sau khi dùng kháng sinh dẫn đến viêm nhiễm

Việc điều trị bằng thuốc kháng sinh gây ra tác dụng phụ dẫn đến các lợi khuẩn bị tiêu diệt và tạo điều kiện cho các hại khuẩn phát triển, trong đó có loại vi khuẩn Clostridium difficile. Các vi khuẩn này sẽ tiết ra độc tố làm viêm niêm mạc và hình thành 1 lớp màng màu trắng dính vào ruột gọi là giả mạc.

Các giả mạc này vô cùng mềm nên rất dễ bong và khi bong sẽ để lại các ổ viêm, ổ loét gây chảy máu. Bệnh có thể gây ra trải nghiệm đau đớn, xuất hiện một số triệu chứng như sốt, đau bụng, đi ngoài nhiều lần. Nhưng, bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu như người bệnh sớm phát hiện và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân dẫn đến viêm đại tràng giả mạc

1. Sử dụng thuốc kháng sinh

Thông thường, Trong đại tràng của con người chứa rất nhiều loại vi khuẩn nhưng chúng tồn tại hòa bình với nhau trong một sự cân bằng. Việc sử dụng các thuốc điều trị, bao gồm cả kháng sinh, có thể khiến sự cân bằng này mất đi. Viêm đại tràng giả mạc xảy ra khi có loại vi khuẩn nhất định (thường là C. difficile) phát triển quá nhanh, lấn át các loại vi khuẩn khác. Số lượng các độc tố do vi khuẩn C. difficile tiết ra cũng vì thế mà tăng cao hơn hẳn, gây tổn thương tới đại tràng.

Trong khi hầu hết các kháng sinh có thể gây viêm đại tràng giả mạc, một số kháng sinh có khả năng gây viêm đại tràng giả mạc cao hơn so với những loại khác, bao gồm:

  • Fluoroquinolone, chẳng hạn như ciprofloxacin (Cipro) và levofloxacin.
  • Penicillin, chẳng hạn như amoxicillin và ampicillin.
  • Clindamycin (Cleocin).
  • Cephalosporin, chẳng hạn như cefixime (Suprax).

2. Hoá trị liệu

Bên cạnh kháng sinh, việc sử dụng các thuốc điều trị khác đôi khi cũng gây ra viêm đại tràng giả mạc. Các thuốc sử dụng trong hóa trị để điều trị ung thư cũng có khả năng làm mất sự cân bằng bình thường của hệ vi khuẩn trong đại tràng.

Một số bệnh lí nhất định cũng ảnh hưởng tới đại tràng, chẳng hạn như viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn cũng có thể dẫn tới viêm đại tràng giả mạc.

Các bào tử của C. difficile có khả năng kháng với nhiều chất diệt khuẩn thông thường và có thể lan truyền thông qua bàn tay. Thậm chí C. difficile được báo cáo cả ở những người không có bất kì yếu tố nguy cơ nào, bao gồm cả những người không sử dụng dịch vụ y tế hay không dùng kháng sinh trong quá khứ gần. Những trường hợp này gọi là mắc phải C. difficile cộng đồng.

3. Nguyên nhân khác

Bên cạnh đó, cũng có một số yếu tố nguy cơ cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm đại tràng giả mạc như:

  • Chế độ ăn uống, dinh dưỡng không phù hợp.
  • Bị suy dinh dưỡng thiếu hụt các dưỡng chất.
  • Đã trải qua phẫu thuật ruột hoặc tiếp nhận chăm sóc đặc biệt.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm đại tràng giả mạc cao có thể kể đến như:

  • Người già trên 65 tuổi.
  • Trước đó, người bệnh đã từng bị nhiễm C.difficile trong quá khứ.
  • Người bệnh có vết bỏng trên cơ thể.
  • Có tiền sử về ruột kết như viêm ruột, hội chứng ruột kích thích hoặc ung thư trực tràng.
  • Từng sử dụng qua các thuốc làm giảm axit dạ dày, thuốc ức chế bơm proton.

Các triệu chứng của viêm đại tràng giả mạc

Tiêu chảy là một trong những triệu chứng thường gặp của viêm đại tràng giả mạc

Tiêu chảy là một trong những triệu chứng thường gặp của viêm đại tràng giả mạc

Thông thường, các triệu chứng của viêm đại tràng giả mạc xuất hiện rất sớm, chỉ sau 1 – 2 ngày sử dụng thuốc kháng sinh. Nhưng cũng có trường hợp bệnh khởi phát sau liệu trình uống thuốc kháng sinh hoặc thậm chí lâu hơn. Một số biểu hiện có nguy cơ cơ mắc bệnh như:

Các dấu hiệu viêm đại tràng giả mạc có thể xuất hiện là:

  • Tiêu chảy (với phân rất nhiều nước).
  • Đau bụng, đau quặn hoặc ấn đau thực thể.
  • Sốt.
  • Phân có nhày hoặc có mủ.
  • Buồn nôn.
  • Mất nước.

Các triệu chứng của viêm đại tràng giả mạc có thể xuất hiện rất sớm, chỉ sau khi sử dụng thuốc kháng sinh từ 1 đến 2 ngày; nhưng cũng có thể rất lâu sau khi đã kết thúc sử dụng kháng sinh, tới hàng tháng (hoặc thậm chí lâu hơn) bệnh mới khởi phát.

Hãy liên hệ với bác sĩ nếu xuất hiện tiêu chảy (dù chỉ là tiêu chảy nhẹ) khi đang (hoặc gần đây có) sử dụng thuốc kháng sinh. Hãy đi khám càng sớm càng tốt nếu như tiêu chảy mức độ nặng, kèm theo sốt, đau quặn bụng, hoặc xuất hiện nhày hoặc máu trong phân.

Nguy cơ mắc phải viêm đại tràng giả mạc

Những ai thường mắc phải bệnh viêm đại tràng giả mạc?

Bệnh viêm đại tràng giả mạc rất phổ biến và có thể ảnh hưởng đến bệnh nhân ở mọi lứa tuổi.

Bạn có thể kiểm soát bệnh viêm đại tràng giả mạc bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Hãy tham khảo bác sĩ để biết thêm thông tin chi tiết.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm đại tràng giả mạc?

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải bệnh viêm đại tràng giả mạc, chẳng hạn như:

  • Điều trị kháng sinh;
  • Ở trong bệnh viện hoặc nhà dưỡng lão;
  • Cao tuổi, đặc biệt là trên 65 tuổi;
  • Có hệ thống miễn dịch bị suy yếu;
  • Có bệnh đại tràng, như bệnh viêm ruột hoặc ung thư đại trực tràng;
  • Trải qua phẫu thuật đường ruột;
  • Tiếp nhận điều trị hóa trị ung thư.

Viêm đại tràng giả mạc có nguy hiểm không?

Việc điều trị viêm đại tràng giả mạc thường sẽ thành công, tuy nhiên ngay cả khi được chẩn đoán và điều trị kịp thời thì viêm đại tràng giả mạc cũng có thể đe dọa tính mạng bệnh nhân. Các biến chứng có thể xảy ra bao gồm:

  • Mất nước: Tiêu chảy mức độ nặng có thể dẫn tới mất nước và điện giải nặng. Điều này khiến cơ thể khó có thể hoạt động bình thường và tình trạng tụt huyết áp nguy hiểm có thể xảy ra.
  • Suy thận: Trong một số trường hợp tình trạng mất nước có thể diễn tiến rất nhanh khiến chức năng thận cũng suy giảm nhanh chóng.
  • Phình đại tràng nhiễm độc: Đây là một tình huống hiếm khi xảy ra, đại tràng không có nhu động để đẩy phân và hơi xuống dưới, khiến chúng ứ lại và làm cho đại tràng dãn to (phình đại tràng). Nếu không được điều trị, đại tràng phình to có thể vỡ ra, gây nhiễm khuẩn khoang ổ bụng.
  • Phình đại tràng: (và trường hợp phình đã bị vỡ) là cấp cứu ngoại khoa cần can thiệp phẫu thuật, bởi nó có thể đe dọa tính mạng bệnh nhân.
  • Thủng đại tràng: Đây cũng là biến chứng hiếm gặp và là hậu quả của tổn thương lan rộng của đại tràng hoặc của phình đại tràng nhiễm độc. Thủng đại tràng sẽ khiến vi khuẩn từ lòng đại tràng xâm nhập vào khoang ổ bụng và gây viêm phúc mạc.
  • Tử vong: Dù nhiễm khuẩn C. difficile chỉ ở mức độ nhẹ hay trung bình nhưng không được điều trị kịp thời sẽ tiến triển rất nhanh và có thể dẫn tới tử vong

Bên cạnh đó, viêm đại tràng giả mạc đôi khi tái phát, có thể là sau vài ngày hoặc thậm chí là nhiều tuần kể từ khi điều trị thành công.

Chẩn đoán bệnh viêm đại tràng giả mạc

Để biết chính xác bệnh nhân có mắc bệnh viêm đại tràng giả mạc hay không thì ngoài việc khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định cho bệnh nhân thực hiện một số xét nghiệm để chẩn đoán như:

Xét nghiệm máu có thể xác định tình trạng viêm đang diễn ra

  • Xét nghiệm phân: Có nhiều loại xét nghiệm phân khác nhau để phát hiện việc nhiễm C. difficile ở đại tràng.
  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể xác định tình trạng viêm đang diễn ra.
  • Nội soi toàn bộ đại tràng hoặc nội soi đại tràng sigma: Qua nội soi bác sĩ có thể xác định được tình trạng viêm của đại tràng qua các dấu hiệu tổn thương.
  • Chẩn đoán hình ảnh: Bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang ổ bụng, hoặc chụp cắt lớp vi tính ổ bụng để tìm các biến chứng của bệnh.

Điều trị bệnh viêm đại tràng giả mạc

Chiến lược điều trị đối với viêm đại tràng giả mạc bao gồm:

  • Ngừng sử dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc điều trị gây ra các dấu hiệu và triệu chứng (nếu có thể).
  • Sử dụng thuốc kháng sinh có hiệu quả chống lại vi khuẩn C. difficile: Thuốc kháng sinh có thể được dùng qua các đường sử dụng khác nhau (uống, tiêm tĩnh mạch,…) và loại thuốc được chọn có khả năng chống lại C. difficile như metronidazole (Flagyl), vancomycin, fidaxomicin (Dificid),…
  • Cấy ghép vi sinh vật trong phân (fecal microbial transplantation – FMT): Được thực hiện trong các trường hợp bệnh rất nghiêm trọng.
  • Phẫu thuật: Khi có các biến chứng như phình đại tràng, thủng đại tràng,…

Chăm sóc bệnh nhân sau điều trị

Sau khi thăm khám thực hiện các chẩn đoán và được chỉ định điều trị bằng phương pháp phù hợp thì các bệnh nhân cần thực hiện các biện pháp sau đây để hỗ trợ làm giảm triệu chứng và ngăn ngừa nhiễm trùng lây lan như:

  • Cần tuân thủ sử dụng đầy đủ các loại kháng sinh đã được bác sĩ kê đơn.
  • Uống paracetamol khi bị đau bụng hoặc bị sốt.
  • Không nên dùng thuốc chống tiêu chảy vì sẽ làm ngăn chặn nhiễm trùng được xoá khỏi cơ thể bạn.
  • Tập thói quen uống nhiều nước để tránh mất nước và ăn các loại thực phẩm đơn giản dễ tiêu hoá như súp, gạo, bánh mì, mì ống nếu cảm thấy bụng đói.
  • Thường xuyên rửa tay và ở nhà cho đến ít nhất 48 giờ sau đợt tiêu chảy cuối cùng.
  • Trong quá trình chăm sóc tại nhà, nếu phát hiện các triệu chứng tái phát lại sau khi điều trị kết thúc thì hãy gọi cho bác sĩ hoặc đến gặp bác sĩ trực tiếp.

Phòng tránh bệnh viêm đại tràng giả mạc

Thực hiện rửa tay theo các thời điểm được khuyến cáo của phòng chống nhiễm khuẩn

Thực hiện rửa tay theo các thời điểm được khuyến cáo của phòng chống nhiễm khuẩn

Để phòng tránh viêm đại tràng giả mạc, các biện pháp phòng chống nhiễm khuẩn đối với C. difficile (và phòng chống nhiễm khuẩn nói chung) cần được tuân thủ chặt chẽ. Các biện pháp bao gồm:

  • Rửa tay: Thực hiện rửa tay theo các thời điểm được khuyến cáo của phòng chống nhiễm khuẩn.
  • Cách ly bệnh nhân: Cần cách ly người nhiễm C.difficile ở một phòng riêng và cần phải hạn chế tiếp xúc với phân hoặc chất thải của người bệnh. Nhân viên bệnh viện cần đeo găng tay sử dụng 1 lần và áo choàng cách ly khi điều trị cho bệnh nhân nhiễm C.difficile.
  • Thực hiện tiệt khuẩn cẩn thận để tiêu diệt bào tử của C. difficile.
  • Không lạm dụng thuốc kháng sinh, chỉ được sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh viêm đại tràng giả mạc? Bạn sẽ có thể kiểm soát bệnh viêm đại tràng giả mạc nếu áp dụng các biện pháp sau:

  • Uống nhiều chất lỏng: Uống nước là tốt nhất, chất lỏng có bổ sung natri và kali (điện giải) cũng có lợi. Bạn nên tránh các đồ uống có nhiều chất đường hoặc chứa cồn hoặc caffeine như cà phê, trà và cola vì chúng có thể làm nặng thêm các triệu chứng;
  • Ăn thức ăn mềm: dễ tiêu hóa, bao gồm táo, chuối và gạo. Bạn nên tránh các thức ăn nhiều chất xơ, chẳng hạn như đậu, các loại hạt và rau quả. Nếu bạn cảm thấy tình trạngđã được cải thiện, hãy từ từ bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ trở lại chế độ ăn uống;
  • Chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ.

Tránh các thực phẩm có tính kích thích. Bạn hãy tránh xa thực phẩm cay, béo hoặc các loại thực phẩm chiên và bất kỳ loại thực phẩm nào mà làm cho các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn.

Viêm đại tràng giả mạc là một bệnh lý làm tổn thương nghiêm trọng ở vùng đại tràng và có nguy cơ tử vong nếu không sớm điều trị. Bệnh có nguy cơ tái phát lại mặc dù đã được điều trị, do đó người bệnh cần phải tuân thủ các biện pháp phòng ngừa để hạn chế và ngăn ngừa khả năng tái phát lại.

Bạn đang bị viêm đại tràng, và đang phân vân cách điều trị như thế nào hợp lý – Hãy để lại thông tin và tình trạng bệnh vào khung tư vấn miễn phí chuyên gia sẽ xếp lịch tư vấn cho bạn kịp thời nhất! Hoặc liên hệ ngay tới Hotline tư vấn miễn phí: 0979 888 839 để được các chuyên gia tư vấn, giải đáp cho bạn

""
1
Đăng ký tư vấn miễn phí
Họ và tênyour full name
Số điện thoạiyour full name
Để lại lời nhắn cho chúng tôimore details
0 /
Previous
Next

Có thể bạn quan tâm